Anketa/ SHBA dhe Bashkimi Europian miqtë më të mirë të vendit tonë, Serbia lëshon BE-në nga fronti

Në vitin 2020, 16,7 për qind e popullsisë së vendit e konsideronin Bashkimin Europian si mikun më të mirë të Maqedonisë së Veriut dhe kjo aleancë ishte në radhë të parë miq të vendit, sipas perceptimeve të qytetarëve. I njëjti sondazh i kryer pas dy vitesh në një mostër përfaqësuese nga Instituti i Prespës tregon se Serbia tani shihet si miku më i mirë – një mendim i ndarë nga 38.6%. Vetëm 7.8% e popullsisë e sheh BE-në si një mik më të mirë.

Serbia, Gjermania, Bashkimi Europian… këto janë disa nga përgjigjet që morëm nga qytetarët në pyetjen se cili shtet, bashkim ndërkombëtar apo union mendoni se është miku më i mirë i Maqedonisë?

Pyetjen që ua bëmë qytetarëve të Shkupit, “Instituti i Prespës” i bërë nga një numri përfaqësues prej 1002 të anketuarve nga i gjithë vendi gjatë sondazhit të opinionit publik të realizuar për nevojat e tyre nga 10 deri më 26 shkurt.

38,6% e të anketuarve janë përgjigjur se Serbia është miku më i mirë i Maqedonisë së Veriut. E dyta janë Shtetet e Bashkuara me 16.8 për qind dhe e treta është BE me 7.8 për qind. Në të njëjtën pyetje, por në vitin 2020, Bashkimi Europian ishte në krye.

Sipas Ivana Jordanovska, bashkëpunëtore e lartë e huaj dhe studiuese në Institutin e Prespës, vlerësimi i BE-së po bie për shkak të zhgënjimit me shtyrjen e bisedimeve të anëtarësimit dhe qëndrimin e Unionit ndaj vendit kur u shpërnda ndihma e parë për Covid-19.

“Arsye e madhe për një mendim të tillë janë vaksinat që na ka dhuruar Serbia vitin e kaluar, ku qytetarët kanë ndjerë se në momentin kur aleancat dhe miqtë e tjerë i tradhtuan duke i dorëzuar vaksinat, Serbia ishte vendi që i dha të njëjtat vaksina”. thotë Ivana Jordanovska.

Përmes prizmit të përkatësisë etnike të të anketuarve, dallohet një dallim i madh. Serbia është miku më i mirë i vendit për 55.4 për qind të të anketuarve maqedonas. Vetëm 0.6% e shqiptarëve ndajnë këtë mendim.

Shtetet e Bashkuara të Amerikës janë miku më i mirë i vendit për 7,7 për qind të maqedonasve, ndërsa te shqiptarët kështu mendojnë 40,9 për qind e të anketuarve. Ka dallime të mëdha edhe në linja partiake. Nga tri partitë më të mëdha, VMRO-DPMNE, LSDM dhe BDI, votuesit e partisë së udhëhequr nga Hristijan Mickoski kanë simpatinë më të madhe për Serbinë.

58% e atyre që thanë se do të votonin për VMRO-DPMNE-në në zgjedhjet e ardhshme besojnë se Serbia është miku më i mirë i vendit. Gjashtë për qind e votuesve të kësaj partie e shohin mik në SHBA, 4 për qind në Gjermani dhe Rusi, 3 në BE dhe 2 në NATO dhe 1 për qind në Shqipëri.

Në LSDM, 38% e votuesve e shohin Serbinë si mikun e tyre më të mirë. Pas saj vijnë Shtetet e Bashkuara me 18 për qind, Gjermania me 12 dhe BE me 10 për qind. Për mbështetësit e BDI-së, ashtu edhe për partitë e tjera shqiptare, Shtetet e Bashkuara janë miku më i mirë. Kështu mendojnë 39% e votuesve të kësaj partie.

Pas tyre vijnë BE-ja me 15%, Kosova me 14% dhe Turqia me 9%. Sipas drejtorit ekzekutiv të Institutit të Prespës, Andreja Stojkovski, një fenomen interesant është Partia e Majtë, mbështetësit e së cilës në vitin 2020 ishin kryesisht pro-amerikanë, për të qenë tani më të theksuar pro-serbë. “Së pari, 68 për qind e atyre që do të votonin për të majtën votuan për Serbinë.

Më pas në listë është Rusia, e cila është 6.3 për qind, që është një përqindje e ulët, por mjaft e lartë, shumë më e larta në krahasim me të gjitha partitë e tjera politike miqësore me Rusinë. Shtetet e Bashkuara të Amerikës nuk shfaqen fare dhe asnjë nga aleatët perëndimorë të vendit që tregon stabilizim të elektoratit të tyre, thotë Stojkovski. Krahas hulumtimit të opinionit publik, në kuadër të projektit “Observatori i ndikimit dhe imazhit të shteteve”, Instituti Prespa përgatit rregullisht të ashtuquajturat.

Indeksi i pranisë ndërkombëtare të 64 vendeve në Maqedoninë e Veriut, për periudhën 2000-2020. Indeksi është formuar në tre dimensione – prezencë ekonomike, politike dhe “soft”, përmes 48 treguesve, dhe llogaritja është bërë mbi bazën e treguesve të ndryshëm statistikorë, por edhe nga monitorimi i mediave dhe rrjeteve sociale. Në pyetjen që ua bëmë qytetarëve në terren se cili shtet është më i pranishëm politikisht dhe ekonomikisht në Maqedoni, kemi marrë këto përgjigje – Turqia, Gjermania, SHBA-ja, BE-ja.

Në përgjithësi, indeksi i “Institutit Prespa” tregon se Turqia ka prezencën më të madhe ndërkombëtare në vend në periudhën 21 vjeçare, nga viti 2000 deri në vitin 2020. Më pas është Gjermania, më pas Serbia dhe në top 10 janë Mbretëria e Bashkuar, Bullgaria, SHBA, Austria, Italia, Polonia dhe Sllovenia.

Rusia është në vendin e 15-të. Sipas Stojkovskit, ky shtet ishte renditur më lart në indeks nga viti 2011 deri në vitin 2016, ndërsa në vitin 2013 ishte në vendin e 5-të.

“Viti i fundit kur prezenca ruse në vend ishte e dukshme përmes këtyre parametrave objektivë është viti 2016, që mund të lidhet me zgjedhjet e parakohshme parlamentare të atij viti, thotë Stojkovski.

Kur bëhet fjalë vetëm për prezencën ekonomike, Turqia është e para këtu. Mbretëria e Bashkuar dhe Gjermania janë gjithashtu në tre vendet e para.

Për sa i përket pranisë politike në Maqedoninë e Veriut, Gjermania është e para. Pasojnë Polonia dhe Hungaria.

“Gjermania ka një kërcim prej 5 pozicionesh për t’u paraqitur në krye në vitin 2020. Polonia bën kërcimin më të madh, 9 pozicione. “Mbretëria e Bashkuar dhe Holanda janë dy vendet që janë forcuar dukshëm kohët e fundit, të cilat mendoj se duhet ta identifikonim me periudhën e krizës së fundit politike, me përgjimet e SPO-së dhe angazhimin e këtyre dy vendeve dhe pjesëmarrjen e tyre në tejkalimin e krizë politike”.
mendon Stojkovski.

“Nga ana tjetër, Rusia është një vend që e bazon politikën e saj të jashtme në përdorimin dhe shfrytëzimin e krizave të brendshme. Dhe këtë e kemi parë në Maqedoni. “Numrat që kemi gjetur vetëm konfirmojnë atë për të cilën kemi folur për një kohë të gjatë, dhe kjo është se kur kemi një krizë në vend, kur vendi është në një rrugë të pasigurt drejt NATO-s disa vite më parë dhe BE-së tani. , Rusia e përdor atë për të rritur praninë e saj.” thotë Jordanovska.

Sa i përket tregtisë së jashtme të vendit, studiuesit arrijnë në përfundimin se Maqedonia veriore nuk do të preket drejtpërdrejt nga pushtimi rus i Ukrainës. Asnjë vend nuk renditet lart në vendet që eksportojnë ose importojnë mallra bazë dhe mallra të përpunuara.

Për sa i përket importeve të naftës dhe derivateve të naftës, Rusia, e përfaqësuar në ngjyrë blu, pothuajse ka mbajtur monopol deri në vitin 2009. Greqia ka tani atë primatin, i cili është shënuar me ngjyrë portokalli në grafik.

“Rusia ruan tregun e naftës dhe derivateve deri në 2008-2009, kulmi u regjistrua në vitin 2007. Që atëherë ajo ka ardhur gradualisht në rënie. Për shkak të rënies së Rusisë, në të njëjtën periudhë nga 2006 deri në 2008 Greqia është në rritje. Ajo ka vënë re kulmin e saj në 2018 2019. “Nëse e shikoni në mënyrë grafike, është fjalë për fjalë e ndarë”, shpjegon Stojkovski.

E vetmja varësi e plotë e Maqedonisë nga Rusia është në fushën e importit të gazit natyror. Por, sipas Stojkovskit, tani është momenti që Maqedonia duhet ta shfrytëzojë për të hequr qafe atë varësi, sepse BE-ja fuqimisht mbron marrëveshjen e gjelbër.

“Me luftën në Ukrainë, flitet më shumë për diversifikimin e tregut dhe çlirimin nga varësia nga gazi rus. “Tani është koha që vendi ynë të marrë pjesë në ato bisedime.”
shpjegon Stojkovski.

Edhe pse lufta nuk do të ndihet drejtpërdrejt, ajo do të ketë efekte indirekte. Një pikë e rëndësishme është se Serbia nuk ka vendosur fare sanksione ndaj Rusisë.

“Ata që i kujtojnë sanksionet e viteve të 90-ta, mund të jenë të njohur me faktin se disa produkte nga Serbia janë kontrabanduar në Maqedoni dhe janë shitur në Maqedoni dhe jashtë vendit si produkte jo serbe, përkatësisht maqedonase. Vendet e rajonit dhe BE-ja duhet t’i kushtojnë vëmendje ndryshimeve të pazakonta në mallrat dhe shërbimet që vijnë nga Serbia. Unë nuk them se kjo do të ndodhë patjetër, por ka hapësirë ​​që Serbia të përdoret si një vend kontrabande për produktet ruse, në këtë rast do të zvogëlonte efektivitetin e sanksioneve kundër Rusisë”, mendon Jordanovska.

Në tablonë e madhe, thonë studiuesit, Maqedonia e Veriut do të ndjejë efektet negative të pushtimit rus të Ukrainës. Jo për shkak të lidhjeve të ngushta të ekonomisë së Maqedonisë me Rusinë, por për shkak të lidhjeve të ngushta të këtij vendi me vendet anëtare të BE-së. Kjo është arsyeja e rritjes së çmimeve në tokën evropiane, të cilat tashmë sjellin një valë indirekte rritjeje në vendin tonë.

Lajmin në versionin mkd e lexoni në vazhdim: https://360stepeni.mk/video-graganite-biraa-najdobar-prijatel-na-zemjava-srbija-ja-spushti-eu-od-tronot